مهندسی شیمی و تکنولوژی

مهندس! درسهارو جدی بگیر تا توی کارت موفق باشی!

ماه و ایزد و یار — Fri, 23 Apr 2010 20:05:25 GMT

شاخه : مهندسی شیمی
زیر شاخه : تجربه واقعی
موضوع : مهندس! درسهارو جدی بگیر تا توی کارت موفق باشی!

دوستای عزیز و همکارای آینده من ...اجازه یه چیز جالب براتون بگم که مطمئن هستم مشابهش براتون پیش میاد:

موقعی که دانشجو بودم یه سری درسها رو میخوندم و همش فکر میکردم به چه دردی میخورند.بنظر خیلیاشون بی فایده می اومدند ولی حالا نظرم عوض شده! بشدت هم عوض شده!

مثلا اون کتاب موازنه انرژی و مواد بنظرم چیز مهمی نمی اومد ولی حالا هر روز صبح باید موازنه انرژی و مواد ببندم و اونم خیلی دقیق و گزارش بدم ...بدون اشتباه... وگرنه خسارتهای مالی شدیدی به شرکت تحمیل میشه.

یا میگفتم برج تقطیر کجا بود آخه؟ اما حالا هر روز جلوی چشممه و باید توی بهترین شرایط نگهش دارم....رفلاکسشو...بازدهشو....و حتی ریبویلرشو....

یا فشار بخار برای یه چیز بی فایده بنظر میرسید ولی حالا برای کنترل شرایط سیستمهای تبادل حرارتی هر روز باید کیفیت بخار رو چک کنم....

حالا کجاشو دیدید... بازم براتون از این تجربه ها می نویسم...

درسها رو با علاقه بخونید..مطمئن باشید یه جایی بکار میاند....سعی میکنم تجربیات هرچند اندکم رو باهاتون درمیون بزارم.

جوهر مورچه

ماه و ایزد و یار — Tue, 09 Dec 2008 07:29:51 GMT

شاخه : مهندسی شیمی
زیر شاخه : مواد شیمیایی
موضوع : جوهر مورچه

جوهر مورچه در واقع همون اسید فورمیک هستش.اما چرا بهش میگند جوهر مورچه؟ چون این ماده توی بافت و نیش حشراتی مثل زنبور و مخصوصا مورچه پیدا شده بود ، دانشمندای شیمیایی یکم قدیمی تر فهمیده بودند که جاهایی که مورچه زیاده یه بخار اسیدی از این توده مورچه ها متصاعد میشه که بعد ها با آنالیز اون گاز فهمیده بودند که ای بابا این که همون اسید فرمیک خودمون هستش که بابا! کلمه فورمیک هم از نام لاتینی این مورچه ها که بهشون فورمیکا گفته میشده گرفته شده است.

حالا بیاید تا اینجا که اومدیم یه نگاهی هم به اسید فورمیک بندازیم:
فرمول شیمیاییش بصورت HCOOH هستش.
این اسید نام های دیگه ای هم داره مثل :متانوئیک اسید و هیدروژن کربوکسیلیک اسید . بی رنگه ولی بو داره و در آب و الکل و این قطبیجات حل میشه.
به روشهای مختلفی قابل تهیه هست مثلا با هیدرولیز اسیدی متیل فرمیت . در تولید موادی مثل استالدئید و فرمالدئید هم به عنوان محصول جانبی تولید میشه.
کاربرد های زیادی داره مثلا در تهیه حشره کش ها ، آبکاری ، به عنوان حلال برای عطر ها ، برای تولید مواد مورد استفاده در سیکل های خنک کننده و ....
فقط یه چیزی ، روی پوستتون نریزه !

TUNING تنظیم P ، I ، D مربوط به سیستم های کنترلی

ماه و ایزد و یار — Mon, 24 Nov 2008 16:54:13 GMT

TUNING در سیستم های کنترلی یعنی طوری P و I و D رو تنظیم کنی که چیزی رو که میخوای کنترل کنی کمترین نوسان رو داشته باشه یا حالا یه سری شرایط خاص(مثلا Overshoot ش زیاد نباشه یا ...).وقتی توی دانشگاه این چیزا رو می خوندم باورم نمیشد که یه روزی چنان با اینا برخورد می کنم که اگه اینارو بلد نبودم کارم حسابی لنگ می موند.خوشبختانه درس کنترل فرآیند ها رو دوست داشتم و حالا به دادم رسیده.

یک سیستم کنترلی بطور ساده یه مغز داره که برنامه ریزی شده و یک یا چند تا دستگاه کنترل کننده( که اکثرا شیر کنترل) که متغیرمون( مثلا دما یا جریان یا ...) رو باید کنترل کنه.یه شیر کنترل مگه چه کاری ازش بر میاد بجز اینکه بهش بگیم کی باز کن!چقدر باز کن!کی ببند! وقتی یه PID مناسب به سیستم بدی شیر کنترل هم بچه خوبیه و کارتو راه میندازه وگرنه چنان سیستم رو ناپایدار میکنه که مجبور میشی خودت راسا وارد عمل بشی و سیستم رو از حالت AUTO خارج کنی و بصورت دستی خودت به شیر کنترل فرمان بدی که چقدر باز شو و ..... تصورشو بکنید که اگه سیستم در حالت AUTO باشه چقده راحتیم.

تنظیم TUNING مستلزم اینه که شما اول بچه خوبی بوده باشید و فهمیده باشید درس کنترل فرایند ها رو و بعد دیده باشید که تغییرات بصورت دستی چه تاثیری روی سیستم میزاره و اون موقع بقول متخصصین TUNE ‌میکنید و کلی هم حال میکنید!

بزودی براتون یه مثالی میزنم که ببینید مثلا وقتی میخویم دمای یه راکتور رو کنترل کنیم چطوری اول بصورت دستی و بعد AUTO کنترلش میکنیم.این یه کار معمول توی کارخانجات بزرگه که بلد بودنش برای ما مهندسین شیمی امتیاز محسوب میشه.

سیستم های کنترلی صنعتی

ماه و ایزد و یار — Sat, 23 Feb 2008 21:38:45 GMT

پس از مدتها دوری دوباره به خانواده وبلاگهای مهندسی شیمی برگشتم , اینبار قویتر از قبل!
از حالا بخوانید چیزهایی را که در دانشگاه به ما یاد ندادند:

آیا میدانید که اکثر سیستم های کنترلی صنعتی Industrial control system )ICS) کارخانجات و مجتمع ها مثلا پتروشیمی ها از دو سیستم کنترلی عمده برای کنترل دستگاهها استفاده میکنند؟
PLC : Programmable Logic Controllers
و
DCS : Distributed Control Systems
این سیستمها در واقع مغز کنترل در سیستمها هستند و اینا هستند که تعیین میکنند در یک شرایط خاص هر دستگاهی چطور باید عمل کنه.این سیستمها گاهی باهم هم کار می کنند.این سیستم ها پیچیده و بسیار گسترده هستند اما سعی میکنم در آینده در مورد اونا بیشتر براتون توضیح بدم.
• نکته : یه سیستم سومی هم هست که جدید تره بنام Supervisory Control And Data Acquisition)SCADA)

مخفف ها و مهندسی شیمی

ماه و ایزد و یار — Sun, 04 Mar 2007 19:29:00 GMT

شاخه : مهندسی شیمی ، مخصوصا مهندسی نفت و گاز و پتروشیمی

زیر شاخه : اصطلاحات

موضوع : مخفف ها

امروز می خوام چند تا مخفف صنعتی مربوط به صنایع نفت و گاز و پتروشیمی رو براتون بنویسم.احتمالا با بعضیاش برخورد داشتین و با بعضیاش نه.به هر حال خالی از لطف نیست چون خواه نا خواه با این مخفف ها برخورد خواهید کرد.

A.N.S.I : American National Standard Institute

موسسه ملی استاندارد آمریکا ( استاندارد شیر ها و لوله ها و اتصالات و .......)

A.S.T.M : American Society for Testing and Material

مجمع آمریکایی مواد و آزمایشهای آنها

A.S.M.E : American Society of Mechanical Engineering

انجمن مهندسان مکانیک آمریکا

A.P.I : American Petroleum Institute

موسسه نفت آمریکا

B.S.I (B.S) : British Standard Institute

موسسه استاندارد بریتانیا

A.W.S : American Welding Society

انجمن جوشکاری آمریکا

N.A.C.E : National Association of Corrosion Engineering

موسس ملی خوردگی آمریکا

A.S.A : American Standard Association

انجمن استاندارد آمریکا

D.I.N : Deutche Institut für Normung

موسسه استاندارد آلمان

T.E.M.A : Tubular Exchanger Manufacturer Association

انجمن سازندگان مبدل های حرارتی لوله ای

A.S.H.R.A.E : American Society of Heating , Refrigeration and Air conditioning Engineers

انجمن آمریکایی مهندسان سازنده وسایل سرمایش و گرمایش

I.S.A : Instrument Society of America

انجمن ابرار دقیق آمریکا

N.I.O.C : National Iranian Oil Company

شرکت ملی نفت ایران

N.P.C.S : National Petroleum Comp. Standard

استاندارد شرکت ملی نفت

استفاده از این متن با ذکر منبع بلا مانع است

وبلاگ مهندسی شیمی و تکنولوژی

http://ingche.persianblog.ir

شير های کنترل و استروک چک

ماه و ایزد و یار — Sat, 03 Mar 2007 12:12:00 GMT

شاخه : مهندسی شیمی

زیر شاخه : کنترل

موضوع :استروک چک Stroke check for control valve

قبلا قول داده بودم چیزایی از صنعت بهتون بگم که اگه رفتید یه جایی با این موضوعات برخورد کردید اطلاعات کلی و در بعضی موارد حتی جزئی هم داشته باشید.به هر حال اگه یه چیزی رو آدم بدونه بهتره از اینکه ندونه.

در صنایع برای کنترل خصوصیات سیالات معمولا سر راه اونا شیرهای کنترلی می ذارند. برای مثال اگه بخواند دبی رو کم یا زیاد کنند یا فشار رو کم و زیاد کنند با استفاده از این شیرها این کارو انجام میدند.

ابتدا یه حسگر مثل حسگر دما یا فشار یا ... مقدار رو حس میکنه و انتقال میده به مغز کنترل(pressure transmitter یا temperature transmitter یا ...) .مغز کنترل هم تصمیم گیری میکنه و به شیر های کنترل فرمان مناسب رو میده.وجود شیرهای کنترل و عملکرد مناسب اونا مساله خیلی مهمیه که در مورد اونا توضیح خواهم داد اما نکته مهم اینجا این مساله هست که یه شیر کنترل قبل از شروع به کار باید چک بشه.طرز قرار گرفتن یه شیر کنترل در مسیر معمولا اینجوریه:

قبل از شروع به کار این شیر ابتدا دو شیر طرفین این شیر کنترل(BLOCK VALVE ) بسته میشه ، شیر از حالت اتوماتیک در آورده میشه و بصورت دستی مقادیری بهش داده میشه و عملکردش بررسی میشه.معمولا ابتدا مقداری داده میشه که شیر کمی باز بشه بعد نیمه باز ، تمام باز ، دوباره نیمه باز ، بسته ، باز کامل و در نهایت بسته میشه تا سرعت پاسخ گویی و عملکردش بررسی بشه به این عمل استروک چک گفته میشه.

استفاده از این متن با ذکر منبع مجاز است

وبلاگ مهندسی شیمی و تکنولوژی

http://Ingche.persianblog.ir

اوریفیس

ماه و ایزد و یار — Tue, 16 Jan 2007 21:20:00 GMT

صفحات اوریفیس ( ORIFICE PLATES )

شاخه : مهندسی شیمی

زیر شاخه : تجهیزات فرآیندی

موضوع : اوریفیس ، کنترل فشار

صفحات اوریفیس یا orifice plates یه چیزی هستند تو مایه های راکت پینگ پونگ البته هم کوچکتر از راکت و هم بزرگتر از اون رو هم داریم.معمولا شما با استفاده از این وسیله جلوی جریان رو تا حدی میگیرید که این خودش اهداف مختلفی میتونه داشته باشه.گاهی اوقات میخواید با اختلاف فشاری که دو طرف یه اوریفیس ایجاد میشه به اهداف ویژه ای مثل محاسبه انرژی ها و میزان جریان برسید اما اوریفیس کار های دیگه ای هم انجام میده، مثلا نزدیک جاهایی که می خوایم سیال رو بدیم بیرون( مثل خروجی آب آتش نشانی) یا جاهایی که می خوایم در قسمتی خاصی از مسیر فشار کافی داشته باشیم از اوریفیس استفاده میکنیم.

سوراخ های اوریفیس هم بسته به طراحی فرق میکنند ، ممکنه یه سوراخ دایره ای درست در مرکز دایره اصلی صفحه اوریفیس داشته باشیم یا این سوراخ در مرکز نباشه و یکم پایین تر یا بالا تر باشه ( بسته به نوع سیال-مایع ، گاز) یا اصلا دایره نباشه و نیم دایره باشه و خدا میدونه که کجا ممکنه باشه .

نکته ظریف در مورد بعضی از انواع اوریفیس های جدید اینه که یه طرفشون نوشته داره و طرف دیگه نداره و اوریفیس باید طوری در مسیر قرار بگیره که طرف نوشته دار رو به جریان باشه.

نتیجه اخلاقی اینکه اوریفیس چیز خیلی خوبیه البته دیده شده که بعضیا انگشتشونو کردند توی سوراخ اوریفیس و دیگه در نیومده !!!!

سولفید هیدروژن

ماه و ایزد و یار — Tue, 16 Jan 2007 21:16:00 GMT

HYDROGEN SULFIDE (sulphide) ( H2S )

سولفید هیدروژن

شاخه : مهندسی شیمی و شیمی

زیر شاخه : مواد شیمیایی مهم

موضوع : سولفید هیدروژن

گاز سولفید هیدروژن گازی بی رنگ ، سمی و سنگین تر از هواست(چگالی مخصوصش 1.895 برابر هواست) که :

بوی تخم مرغ گندیده میده و بخاطر سنگینتر بودن نسبت به هوا احتمال جمع شدنش در مکانهای کم ارتفاع تر بیشتر هستش و به سرعت در هوا پخش میشه.

خوب حالا ببینیم توی یه پلانت مثل پلانت تصفیه گاز یا پالایشگاه کجاها بیشتر پیداش میشه.اول جاهایی که خود نفت خام جمع آوری یا حمل میشه ، گاز طبیعی هم از این ماده داره،دوم بخش های تقطیر و کراکینگ نفت خام و گوگرد هم از مکانهایی هستند که سولفید هیدروژن توشون زیاد پیدا میشه.

با اینکه با بوی بد این گاز می توان به وجود آن پی برد اما این خصیصه خیلی قابل اعتماد نیست زیرا اگر دماغ شما بین 2 تا 15 دقیقه در معرض غلظتی معادل یک صدم حجمی از این گاز قرار بگیره ممکنه دیگه بویی حس نکنید.در جزئی بودن این غلظت همین بس که برابر 100 قسمت از سولفید هیدروژن به 1000000 قسمت از هواست .این یعنی اینکه تمامی بخشهای مجتمع های شیمیایی باید نگاه ویژه ای به این گاز داشته باشند و آزمایش های لازم رو در زمینه تشخیص این گاز انجام بدند.

حداکثر میزان مجاز سولفید هیدروژن:

1-اگر احتمال در معرض سولفید هیدروژن قرار گرفتن در طول روز 8 ساعت است نباید غلظت گاز از 10 قسمت در میلیون بیشتر باشه.

2-اگه بطور مداوم در معرض غلظتی بین 70 تا 150 قسمت در میلیون قرار بگیرید کم کم نشانه های خفیفی ظاهر میشند.

3-حداکثر غلظتی که در مدت 1 ساعت می توان بدون عوارض جدی در معرض گاز قرار گرفت 170 تا 300 قسمت در میلیون است.

4-اگه بین 30 دقیقه تا 1 ساعت در معرض غلظتی معادل 400 تا 500 قسمت در میلیون از این گاز قرار بگیرید واقعا خطر شما رو تهدید میکنه.

5-اگه فقط نیم ساعت در معرض غلظتی معادل 600 قسمت در میلیون قرار بگیرید یعنی دارید با مرگ دست و پنجه نرم میکنید.

6- متاسف ام برات ! غلظت بالاتر یعنی مرگ آنی و فوری!!!!!

در معرض گاز قرار گرفته! اما هنوز زنده است!

1- از منبع گاز دورش کن !

2- اگه نفس نمیکشه شروع کن به تنفس مصنوعی و آمبولانس خبر کن ! اگه اکسیژن دم دست داری اکسیژن بده بهش.اینقدر تنفس مصنوعی بده تا برسه به دکتر، وسط کار ولش نکن!

3- قربانی باید دراز کشیده باشه ، و جاش گرم و راحت باشه.

فکر کنم فهمیده باشی که چیزی که میخوای گیر نمیاد فقط باید مراقب باشی !

نرم افزار های مهم در مهندسی شیمی

ماه و ایزد و یار — Sat, 23 Dec 2006 20:04:00 GMT

شاخه : نرم افزار های مهندسی

زیر شاخه : نرم افزارهای مهندسی شیمی

موضوع : نرم افزار های مهم در مهندسی شیمی

دیگه واقعا دوره محاسبات روی کاغذ گذشته، نمیشه ساعت ها وقت صرف کرد تا یه شبیه سازی ساده رو انجام بدیم.از زمانی که رایانه وارد بازار شده نرم افزار های زیادی برای علوم و رشته های مختلف نوشته شده که مهندسی شیمی هم از اون مستثنی نبوده.نکته ای رو در مورد نرم افزار های مهندسی شیمی بگم و اون اینکه همه اونا جوابهای کاملا شبیه به هم و دقیق نیست اما با توجه به اساس برنامه نویسیشون برای یک یا چند بخش مهندسی شیمی بهتر از بقیه جواب میدند.در اینجا قصد دارم بطور خلاصه در مورد همین موضوع توضیح بدم.

مهمترین نرم افزارهای مهندسی شیمی که در حال حاضر ازشون استفاده هم میشه اینا هستند: ASPEN ، HYSYS ، CHEMCAD ، DESIGN II و PRO II .

ASPEN (محصول شرکت ASPEN TECH. ):

یکی از معروفترین و پر قدرت ترین نرم افزار های مهندسی شیمیه که شامل چندین بسته نرم افزاری مرتبط به هم هست.اولین بار برای شبیه سازی و طراحی سیستم های معدنی و بالاخص فرآوری ذغال سنگ نوشته شده بود و در مورد کانی های فلزی هم خوب جواب میداد .بعد ها سیستم های پالایشگاهی و پتروشیمی هم بهش اضافه شد.

نقطه قوت این نرم افزار نسبت به سایر نرم افزارها بانک اطلاعاتی واقعا قوی این نرم افزار راجع به جامدات ، مایعات و گازها هست.از مهمترین مزیت های این نرم افزار قابلیت شبیه سازی سیستم های پلیمری با اون هستش.

HYSYS (محصول شرکت HYPROTECH ):

این نرم افزار توی معروفیت کمتر از اسپن نیست. کاملا شناخته شده هست و کار با اون به علت طراحی مناسب منو ها بسیار ساده و راحت هست .نام قدیم اون HYSIM بوده که بعدا تغییر نام داده.در ابتدا این نرم افزار به منظور شبیه سازی سیستم های پالایشگاهی و پتروشیمی طراحی شد اما سیستم های الکترولیتی و جامد رو هم بعدا به اون اضافه کردند.

PRO II (محصول شرکت PROVISION ) :

شاید به نسبت بقیه نرم افزار ها کمتر با این نرم افزار کار کرده باشند اما واقعا نرم افزار خوب و ساده ای هست و شبیه سازی با اون واقعا خالی از لطف نیست مخصوصا وقتی بعد از یک RUN موفق کل PFD شما سبز رنگ میشه خیلی خوشحال میشید.این نرم افزار رو برای طراحی برج های تقطیر پالایشگاه نوشته بودند و به همین خاطر برای شبیه سازی برجهای تقطیر واقعا توانایی خوبی داره البته بعد ها امکاناتی بهش اضافه شد که سیستم های پالایشگاهی و پتروشیمیایی غیر پلیمری رو هم میتونه شبیه سازی کنه.

ChemCAD (محصول شرکت CHEMSTATION ) :

اگه با این نرم افزار کار کرده باشید میبینید که محیط کاریش واقعا ساده هست.این نرم افزار هم ابتدا برای شبیه سازی فرآیند های پتروشیمیایی و پالایشگاهی نوشته شد و بعدا توسعه پیدا کرد.ابتدا احساس میکنید که واقعا نمیشه روش حساب از کرد اما خواهید دید که توی بعضی از شاخه ها توانایی های منحصر بفردی داره و بطور مثال و بر خلاف نرم افزار های قبلی در مورد سیستم های الکترولیتی خیلی خوب عمل میکنه.

DESIGN II (محصول شرکت WINSIM ) :

راستش من خیلی از این نرم افزار خوشم نیومد ، خیلی خوش دست نیست اما خوب توانایی هایی هم داره که تا باهاش کار نکنید متوجه نمیشید.به هر حال از این نرم افزار هم برای شبیه سازی استفاده میشه و انجام یه شبیه سازی با این نرم افزار خالی از لطف نیست.متاسفانه یا خوشبختانه با وجود نرم افزار های پر قدرتی مثل های سیس ، کم کد ، اسپن و پرو توو خیلی به این نرم افزار توجه نمیشه.

آتش خاموش کن ها

ماه و ایزد و یار — Wed, 25 Oct 2006 19:35:00 GMT

شاخه :مهندسی شیمی

زیر شاخه :دفع حریق

موضوع :آتش خاموش کن ها

آتیش خفه می کنیم !

آتش خاموش کن ها 4 نوع هستند که هریک برای خاموش کردن روش خودشونو دارند.نکته مهم اینه که نذاریم هوا به آتش برسه(آخه میدونید این دوتا درست مثل عاشق و معشوقند و وقتی به هم میرسند عین شمع و پروانه می سوزند.

کلاس A آتیشایی هستند که توسط مواد قابل اشتعال بوجود میاند(میدونم!الان میگید غیب گفتی) مثل چوب و کاغذ و لباس که انداختن اونا توی آب یا ریختن آب روی اونا در این موارد مفیده.در این مواد آتش نشانها از فشار گاز دی اکسید کربن برای پرتاب کردن آب روی آتش استفاده می کنند(همونطور که آتشفشانها از دی اکسید گوگرد برای پرتاب گدازه استفاده میکنند) که بسیار هم مورد استفاده است.در آتش خاموش کن های اسید-باز گاز دی اکسید کربن در هنگام استفاده در اثر واکنش ایندو تولید میشه و در بقیه آتش خاموش کن ها هم این گاز با فشار زیاد در داخل سیلندر ذخیره شده و در هنگام باز کردن آزاد میشه.

کلاس B شامل آتیشایی هست که با مایعات قابل اشتعال درست شده که خفه کردن و پوشاندن اونا (حالا هرجوری شده) ضروری می باشد یا همون است.بازم دی اکسید کربن , یا مواد شیمیایی خشک یا کف واسه این آتیشا مناسبه. در این موارد اصلا به فکر استفاده از آب نیفتید.

کلاس C شامل آتیشاییه که بابا برقی اونارو ایجاد کرده که بازم باید از مواد شیمیایی خشک و دی اکسید کربن استفاده کرد.در این مورد هم استفاده کردن از آب همان و پریدن فاز از مغز همان.

کلاس D شامل یه جور آتیشای کمیاب و خطرناکه که فلزات مذاب عامل اونا هستند.دوای این آتیشا آتیش خاموش کن های ویژه ای مثل Met-L-X ,پودر گرافیت یا تری متوکسی بوروکسین است.اینجا هم نباید آب رو بکار ببرید(اصولا آب زیاد برای آتیش های صنعتی کاربرد نداره).

یه زمانی هست که آتیشای کوچولو موچولو داریم اون موقع از نمک یا بی کربنات سدیم استفاده می کنیم.یادتون باشه یه دفعه تتراکلرید کربن یا برومید متیل نریزید روی آتیش چون هم خودشون سمی هستند و هم ترکیبات سمی تری مثل فسژن تولید می کنند.

در خاتمه یاد آور می شویم که آتیش جیز می باشد......حالا هر نوعی که می خواهد باشد.