مهندسی شیمی و تکنولوژی

در این وبلاگ مطالبی رو که خیلی لازمه و توی دانشگاهها درس نمیدند رو می تونید پیدا کنید

 

 

یخورده در مورد تقطیر نوشتیم و خلاصه بعضی از انواعشو یخورده توضیح دادیم شاید یه دعایی به حال ما کردید .کپی بر داری به هر نحوی بدون ذکر نام به معرفت مستقیم خودتون بستگی داره .

 

تقطير چيه ؟

يكي از انواع مختلف عمليات واحدها براي جداسازي مواد شيميايي تقطيره.اساس اين عمل بطور بسيار ساده تفاوت اين مواد در سهولت تبخير شدن و توزيع اجزاء بين دو فاز بنيان گذاشته شده.در اين روش نيازي به حلال نداريم و فاز جامدي هم ايجاد نمي شه.در ضمن تقطير براحتي در دما و فشار مناسب انجام پذيره و به راحتي بصورت چند مرحله اي قابل انجام هست.بطور كلي در اكثر انواع تقطير احتياج به حرارت زيادي هست و اتلاف حرارتي نيز توی اون زياده.انواع مختلف تقطير را مي تونیم به صورتهاي مختلفي دسته بندي کنیم .براي جلوگيري از تكرار انواع روشهاي تقطير در دسته بندي هاي مختلف به ذكر انواع آنها و همچنين بعضي از مفاهيم وابسته به آنها به صورت مجزا مي پردازيم (این همه اش نیست ولی خیلیاشه که اونم زیاد نیست):

 

Simple Distillation  :

تقطير بدون هيچ غني سازي و خالص سازي محسوس براي بخار ، براي مثال ، بخاري كه از يك مايع برخاسته است در جمع آوري كننده برج كاملا متراكم مي شه و دستخوش هيچ تغييري در تركيب در طي تراكم جزئي  يا در برخورد با بخار متراكم شده قبلي نمي شه(چنانچه  در هريك از بينهايت تعداد مراحل متوالي تبخير ناگهاني، مايع به مقدار بسيار جزئي  تبخير بشه نتيجه حاصله از مجموع اين مراحل معادل با يك عمل تقطير جزئي يا تقطير ساده خواهد بود).

 

Flash Distillation  :

تقطير كه در آن يك نسبت محسوسي از مايع بسرعت به بخار تبديل مي شه.در چنين روشي است كه بخار نهايي در تعادل با مايع نهايي است.اين روش هم اكنون بطور گسترده در نمك زدايي از آب دريا به كار مي روه. به نظر من که خیلی باحاله .

 

Batch Distillation  :

تقطيري كه در آن نمونه اي كه بايد تقطير بشه ابتدا وارد محفظه مي شه و محفظه پرمي شه، پس از آنكه محفظه پر شد ، فرآيند شروع مي شه و محصول در صورت لزوم، تنها از كندانسور برج يا واحد بيرون كشيده مي شه.اين نوع تقطير در مواردي استفاده مي شود كه  محصول توليدي كم باشد و قضیه امنیتی باشه.

 

Continuous Distillation  :

تقطيري هست كه در آن يك خوراك كه معمولاً تركيب اجزاء ثابتي داره بطور مداوم به برج تقطير خورانده مي شه و محصول بطور مداوم از بالا ، پايين و گاهي اوقات از وسط آن بيرون كشيده مي شه. معمولاً در مواردي كه بايد محصول زيادي توليد بشه ، مثل سوخت جت ، بنزين ، مونومرهاي پلاستيك و غيره مورد استفاده قرار مي گيره.اصولا زنده با این نوع تقطیر برای تولید زیاد !

 

Binary Distillation  :

يك نوع تقطير كه فقط بين دو ماده شيميايي صورت مي گيره .يك مثال خوب در اين مورد جداسازي اتيل الكل ( اتانول) از آب هست. اغلب مباحث پايه اي  تقطير و بسياري از كارهاي تئوري انجام شده روي تقطير بر اساس تقطير دو جزئي  بوده است . علت اين امر اين است كه اين نوع تقطير بسيار ساده است.شمام با این شروع کنید و یه خدا بیامرزی هم نثار روح مک کیب و متعلقات کنید.اینو هم بدونید که این ساده ترینه !

 

Multi-component Distillation  :

 در واقع اغلب جداسازي هاي مواد در مخلوطي بيش از دو جزئی هست.يك مثال خوب براي اين مورد پالايش نفت خامه. نفت خام يك تركيب پيچيده ازهيدروكربنهاست كه بدون اغراق بايد گفت كه حاوي صدها ماده مختلفه که ما فعلا خیلیاشو نه میتونیم اخراج( ببخشید استخراج) کنیم و نه تولید کنیم.در حال حاضر مي توان گفت كه همه تقطيرهاي صنعتي چندجزئي هستند.روشهاي تئوري و تجربي تقطير جند جزئي مي توانند خيلي پيچيده باشند.جدی؟!!!! یا شیخ ! می تواند نه, هست.

 

Fractionation  :

عموماً ، جداسازي اجزاء يك مخلوط يا يك تركيب  پيچيده است.در تقطير اين عمل توسط يك برج يا ستون كه در آن بخار به سمت بالا و مايع به سمت پايين حركت مي كند و در نتيجه آن يك تماس متقابل بوجود مي آيد ،انجام مي شود اما به این سادگیا هم نیست.

 

Stripping  :

بطور ساده عبارت است از جداسازي اجزاء به نسبت فراريت از مخلوط مايعات  توسط تقطير ،تبخير يا عبور دادن بخار ، هوا يا ديگر گازها از ميان مخلوط مايع.اگه فهمیدید اطلاع بدید!! شوخی کردم معلومه!

 

Rectification  :

غني سازي بخار حاصل از فرآيند در طي تقطير توسط تماس و اثر متقابل با يك جريان متقابل از مايع متراكم شدهِ حاصل از بخار.

 

Dephlegmation  :

تراكم جزئي  بخار حاصله از فرآيند تقطير براي توليد يك مايع غني تر در يك نقطه جوش بالاتر از  اجزاء سازنده آن ماده نسبت به بخار اوليه است.بخار باقيمانده در نقطه جوش پايين تر از اجزاء سازنده اش غني تراست.همش که نباید ساده باشه , یکم به مغزتون فشار بیارید تا قوی بشه!

 

 

Fractional Distillation  :

تقطيري كه در آن  از  rectification  براي توليد محصولات تقريباً خالص (البته تا جايي كه ممكن است ) استفاده مي شود.يك قسمت از بخار متراكم مي شود و مايع حاصله توسط سيني ها و مواد آكنه در برج در تماس بيشتري با بخار قرار مي گيرد.اين اصطلاح همچنين براي هر نوع تقطيري كه در آن محصولات  جدا از هم جمع آوري شده و نقطه جوش مشابهي داشته باشند نيز بكار برده مي شود.

 

 

Extractive Distillation  :

نوع متفاوتي از تقطيره كه معمولاً با استفاده از برج تقطير جزئي انجام مي شه و مشخصه بارز اون اضافه كردن يك ماده با هدفي خاص به مواد ورودي با هدف تعديل  خصوصيات بخار حاصله از موادي كه در حال تقطير ند, هست. ماده اضافه شده معمولاً حلال ناميده مي شه و فراريت اون بسيار كمتر از تمامي موادي هست كه قرار است تقطير بشند .اين ماده معمولاً در نزديكي بالاي برج به مايع جريان برگشتي كه به سمت پايين حركت مي كنه اضافه مي شه و در ريبويلر در پايين برج جدا مي شه.اضافه كردن   فورفورال به بوتادي اِن و  بوتن براي سهولت در جداسازي بوتادي اِن مثالي از اين نوع تقطير است.چقدر واضح بود , نه !!!!

 

Destructive Distillation  :

فرآيندي است كه روي موادي با محتواي كربن بسيار بالا انجام مي شه(یعنی اونایی که کربن ازشون می چکه) ،مثل زغال سنگ ، oil shale  و tar sand  كه اين فرآيند در دماي بالا و در غياب هوا و اكسيژن صورت مي گيره كه نتيجه اون تجزيه به جامد ، مايع و گازه. اگر محصول نهايي، كربن جامد باشه معمولاً كلمه  Carbonization  استفاده مي شه.اصطلاحات ديگري كه همان معني  Destructive Distillation  را دارند ، Pyrolysis  و تجزيه حرارتي مي باشند البته تقریبا.

 

Hydrodistillation or Steam Distillation  :

تقطير توسط بخار ، جداسازي روغنهاي ويژه و بخصوص از اجزاء گياهان ( گلها ، برگها ، پوست و غيره ) توسط استفاده از بخار بسيار داغ مي باشد. اين فرآيند بطور عمده در صنايع عطر و رايحه سازي مورد استفاده قرار مي گيره.

 

Azeotropic Distillation  :

يك نوع از تقطيره كه به مخلوط اوليه كه ممكنه حاوي دو يا چند ماده باشه و مواد تشكيل آزئوتروپ بدند(دست به یکی کنند و همش باهم باشند) ماده سومي اضافه كرده تا بتوانیم میونشونو بهم بزنیم و كار جداسازي رو انجام بدیم.با اين عمل آزئوتروپ يا آزئوتروپ ها نقطه جوششان نسبت به حالت اوليه تغيير كرده  و جداسازي اجزاء به سهولت بيشتري انجام مي شود( در يك نقطه آزئوتروپ جزء جرمي ماده مورد نظر در مايع و بخار يكي است و جداسازي در اين حالت امكان پذير نيست:کی میگه نیست!!!).

 

Vaccum Distillation  :

تقطير در يك فشار پايين تر از فشار اتمسفريك اما نه آنقدر زياد كه تحت تقطير مولكولي طبقه بندي شود. اين نوع تقطير براي مواد با نقطه جوش بالا و حساس به حرارت مثل ويتامين ها ، اسيد هاي چرب و نفت مفيد و مورد استفاده است.فشار پایین یعنی جای باز واسه تبخیر و تقطیر !

 

Molecular or High Vaccum Distillation  :

تقطير فوق خلا ، به تقطير در فشار پايين در حدود 001/0 ميليمتر جيوه گفته میشه.يك تقطير مولكولي بر اساس اين حقيقت انجام مي شه كه فاصله بين سطح مايع در حال تقطير با كندانسور كمتر از مسير آزاد متوسط ( ميانگين فاصله طول مسيرهاي طي شده در برخورد هاي متوالي) در فشار و دماي عملياتي است .اين فرآيند براي مواد با حساسيت فوق العاده به دما مثل داروها و همچنين براي  مواد با نقطه جوش فوق العاده بالا مثل گليسيريد ها و بعضي از ويتامينها مناسب و مورد استفاده است.

 

درسته بعضی جا ها سخت و بعضی جا ها آسون بود به هر حال برگ سبز کمرنگی بود تحفه  INGCHE!

 

۱۳۸٤/۱٠/۱٤ :: ۱۱:٥٢ ‎ب.ظ ::  نويسنده : ماه و ایزد و یار    
design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir