مهندسی شیمی و تکنولوژی

در این وبلاگ مطالبی رو که خیلی لازمه و توی دانشگاهها درس نمیدند رو می تونید پیدا کنید

اثر گلخانه ای !

اثر گلخانه ای چیه؟

گلخانه جاییه که برای پرورش گل طوری طراحی شده که گرما کمتر به بیرون نفوذ کنه ! در واقع یک نوع دام هست واسه گرما.جو زمین هم یه خاصیت شبیه به این داره.تشعشع های زیادی از فضا میاند توی جو که مقداری جذب و مقداری دوباره به فضا منعکس میشه.

اون زمونای قدیم که جو تمیز بود میزان جذب تشعشع متناسب با دفعش بود.اما وقتی آدما شروع کردند به استفاده از سوختهای فسیلی یا اینجوری بگم دی اکسید کربن تولید کردند , همچی کم کم بهم ریخت. جناب دی اکسید کربن نمیذاره گرمای اضافی خارج بشه ! آخی ! بچم سرماییه ! این پدرسوخته اینقدر گرما توی جو جمع کرد که زمین کم کم داره شاکی میشه ! البته همکاران ایشون رو هم به همراه خودش معرفی کنم بد نیست :

شماره 1 دروازه بان تیم خرابکارهای جو جناب منو اکسید کربن

شماره 2 دفاع مستحکم تیم جناب بخار آب

شماره 3 پدیده این دوره از رقابتها جناب CFC

شماره 4 یا همون کاپیتان تیم جناب در اکسید کربن

باید 11 نفر باشند؟چرا ؟!!! آخه این که فوتبال نیست هندباله ! در ضمن با توجه به یک سری مصالح از گفتن نام شماره های 5 و 6 بشدت معذوریم !!!!

+   ماه و ایزد و یار ; ٥:٥۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٢٧

مهندس غذا !

یکی از شاخه های مهندسی شیمی که خیلی هم جالب و خوشمزه هست صنایع غذایی است.

مهندسی غذا Food Engineering چی هست؟

این مهندسین از اصول مهندسی برای طراحی واحد های تولید غذا در مقیاس زیاد استفاده می کنند.برای مهندسین صنایع غذایی همیشه این سوال هست که با چه نوع دستگاههایی برخورد بیشتری خواهند داشت.

مهمترین دستگاههایی که مهندس صنایع غذایی با اونا سرو کار داره اینا هستند :

وسایل دروگر و جمع آوری محصول(چیه! فکر کردین فقط باید توی کارخونه کار کنین!)

انواع خشک کن ها

کریستالیزر (متبلور کننده ها)

کوره ها و فر ها و همینطور مبدل های حرارتی(که اسم درستشون مبادله کننده های حرارتی هست)

دستگاههای پودر کننده و خرد کننده و همینطور مخلوط کن(البته مخلوط کن های خفن و گنده)

دستگاههای بسته بندی

البته اینها یک قسمت از دستگاهها هستند و اعمال زیادی هستند که مهندس صنایع غذایی باید بهشون تسلط داشته باشه.از جمله :

انواع پختن مواد

رقیق سازی مواد

گرما دادن(خیلی مهم هست چون گرمای نا مناسب مواد بارزش از نظر غذایی رو از بین می بره)

عمل مهم رطوبت زدایی (برای جلو گیری از فساد مواد)

منجمد کردن(برای موادی که زود فاسد می شوند)

تقطیر برای جداسازی مایعات محلول(مثلا توی تولید نوشیدنی ها)

استخراج در انواع خودش(مایع-مایع یا جامد مایع مثلا در روغن کشی)

آسیاب کردن برای تولید مواد در اندازه مناسب

تصفیه کردن

تزریق هیدروژن یا هیدروژن زدایی

ایجاد امولسیون در موادی مثل شیر

با یه قسمت دیگه هم هست که باید بهش توجه بشه.البته غیر از بسته بندی محصولات:

باکتری زدایی

ایجاد محیط بهداشتی

کنترل کیفیت

تبدیل به انواع اشکال مختلف مثل پودر , دانه دانه , رشته رشته , گردالی سازی!! (مثل این پفک های گرد) , ژله مانند(ببخشید لرزانک مانند) و هزاران جایزه نقدی دیگر !!!!!!!!!!

اما بسته بندی, میگند هم کلاس کاره هم نشون دهنده توانایی.یه وقتی هست که باید غذا توی یه محیط خلا باشه مثل همین پفک ها , یه وقت هست که هم باید خلا باشه و هم توی مایع مثل پنیر, یه وقت میبینید یاید طوری باشه که گربه نتونه راحت بهش دست پیدا کنه مثل تن ماهی با جداره فلزی!!!!

بازم هست .............

ایکاش یه روزی بشه که واسه مهندسین صنایع غذایی هم مثل پزشکا اون قسم معروف سقراط اجباری بشه ! تا اون وقت من خودم هم نوشابه نمی خورم ! 

+   ماه و ایزد و یار ; ۱۱:٠۸ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٢۳

ادبياتم بلديم !

فکر کردین مهندسین شیمی فقط باید با راکتور و برج و چه میدونم از این جور چیزا سر و کار داشته باشه ؟ قطعا نه !

اصلا یکی از تعاریف مهندسی شیمی اینه که شخص باید همه فن حریف باشه حتی ادبیات و فلسفه هم بلد باشه !

شعری هست که مدتهاست دنبال شاعرش می گردم . شعریست به غایت با مسما و معنی دار و در عین حال زیبا.براتون با تفسیر ویژه مینویسم :

شخصی بد ما به خلق می گفت

ما چهره ز غم نمی خراشیم

ما خوبی او به خلق گوییم

تا هردو دروغ گفته باشیم

در مصراع اول از بیت اول شخصی هست که داره بد میگه ! چه کار بدی ! اونم به مهندسین شیمی ( منظور از"ما" همان مهندسین شیمی هستند) که این بد گفتن میتونه دلایل زیادی داشته باشه ! و شخص بد گو میتونه هر کسی باشه مثلا مهندسینی از رشته های دیگه !

مصراع دوم بیت اول هم که پر واضح است !

اما در مصراع اول بیت دوم ما حسن نیت خود رو به اون اشخاص نشون میدیم !مثلا میگیم :بابا ایول !کارتون درسته !شما دیگه آخر متخصصید !شما آخرشید !اصلا شما اون ور شید !

از معنی کردن مصراع آخر بیت آخر جدا معذوریم !حتی شما !

ما مخلص همه علما و فضلا هم هستیم !!!

+   ماه و ایزد و یار ; ٦:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٢٢

دوروبرت رو خوب نگاه کن !

حتما بارها و بارها براتون پیش اومده که از وسایل بهداشتی مثل شامپو , صابون , خمیر دندون یا همچین چیزایی استفاده کنید و قبل از استفاده روی جعبه محتوی اونا اسم مواد زیادی رو ببینید.

تا حالا شده فکر کنید آخه اینهمه ماده رو واسه چی باهم قاطی می کنند؟

واسه مصرف کننده شاید مهم نباشه که این مواد به چه دردی می خورند و فقط علامت استاندارد و شماره ثبت مهم باشه اما یه مهندس شیمی باید بدونه هرکدوم از این مواد رو چرا باهم قاطی می کنند.حالا اشکال نداره هنوزم دیر نشده , برید یه جعبه خمیر دندون یا شامپو بردارید و ببینید چه موادی توشونه ! من چند تا از مواد پر کاربرد رو با دلیل استفاده اونا براتون می نویسم.

ماده ای بنام متیل پارابن Methyl paraben رو حتما پیدا خواهید کرد چون این ماده خاصیت میکروب کشی و ضد میکروبی داره .من که روی دوتا خمیر دندون دیدم و همینطور شامپو.فرمول این ماده CH3OOCC6H4OH .

سدیم ان لوریل سارسوسینات Sodium-n-lauryl sarcosinate هم خیلی به چشم میاد.این ماده با فرمول NaC12H25SO4 به عنوان یک زداینده و پاک کننده و سفید کننده مناسب بکار میره.ترکیبات مشابه این ترکیب هم زیاده.

سرور ساینده های دنیا جناب سیلیکا Silica با فرمول ساده SiO2 . هرجا سخن از سایش دندان است نام سیلیکا می درخشد.

اما عزیزان یه ماده همه کاره و آچار فرانسه بقول معروف , پروپیلن گلیکول Propylene glycol , هرچی ازش بگم کم گفتم, حلال نیست که هست , ضد قارچ نیست که هست , ضد یخ و ضد انجماد نیست که هست , از همه مهمتر ضد اکسیده شدن هم هست.اینم فرمولش CH3CHOHCH2OH .

البته یه چیزی که باید بگم اینه که از این مواد مقدار خیلی کمی توی محصولات هست و بقیه حجم این محصولات باید با یه ماده بی اثر پر بشه وگرنه کارخونه دار بدبخت میشه !

 

در قسمتهای بعد ثابت میکنم که مهندس شیمی نه تنها شیمی بلده بلکه ادبیات هم بلده ! چه ربطی داشت؟!!!!!!!

 

 

+   ماه و ایزد و یار ; ٦:٢٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٢۱

عجب کارخونه ای !

این کارخونه عظیم جلوی چشمم بود , هر روز میدیدمش ولی تا حالا توجه نکرده بودم.باورتون نمیشه, مواد اولیه که وارد شدند با یه چیزی مثل خردکن ها(crasher )و ساینده ها(grinder )خرد شدند , حمل کننده ها( conveyor) مستقیم مواد رو بردند توی راکتور ( reactor) اونم از نوع batch بعد یه مدتی که گذشت وارد دستگاه جذب شدند در حالی که کاملا آماده بودند تا با extractor مواد مورد نظر جذب بشند .یه برج جذب عجیب و بلند , مواد از قسمت اولش گذشتند.غشاهاmembrane مواد رو جدا کردند , واقعا عالی کار می کردند .مواد بعد از اینکه حسابی حساب پس دادند وارد برج جذب دوم شدند که قطرش بیشتر از اولی بود , اونجا هم همینطور .سر آخر مواد زائد که حالا حسابی چلونده شده بودند رو از کارخونه فرستادند بیرون. اما نکات خیلی جالب این کار خونه اینه که مواد اولیه به هر سه صورت جامد, مایع و گاز هستند که به راحتی گاز از اینها جدا میشه و میره جایی پر از غشاء و توسط مایع , گاز مورد نظر جدا میشه.

از همه مهمتر اینکه تمامی این اعمال بهینه سازی شده بوده و دستگاهها عالی کار میکردند.حالا پیدا کنید که این چه کارخونه ای هست که اینقدر خوب کار میکنه؟باور کنید این کارخونه جلوی چشمتونه !!!!!!!!

اگه پیدا کردین لطف کنین بفرمایین معادل کلمات انگلیسی( معادل به فارسی نه ها) در این کارخونه چیا هستند !!!!!

 

+   ماه و ایزد و یار ; ٥:٠٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۳/٥/۱٩

استر يا پاستور !

حتما تا حالا بارها و بارها دو کلمه استریلیزه و پاستوریزه رو شنیدید.اما آیا تفاوت این دوتا رو می دونید؟

پاستوریزاسیون pasteurization عملیات حرارتی هست که روی شیر , آبمیوه , کنسروها , تخم مرغ(بله تخم مرغ) و بعضی انواع دیگه غذا ها انجام میشه و منظور اصلی از این کار از بین بردن کامل یا غیر فعال کردن موجودات کوچولوی بیماری زا توی این غذاها هست.

برای مثال واسه ضد حال زدن به همون کوچولو های ناقلا شیر رو به مدت 30 دقیقه در معرض دمای 62 درجه سانتیگراد قرار میدند.اگه خیلی عجله ای باشه 15 ثانیه در معرض دمای 72 درجه سانتیگراد قرار میدند.اما واسه نگهداری طولانی قضیه فرق میکنه.

استریلیزاسیون خیلی باحال تره چون دیگه واسه کسی مهم نیست که ممکنه یه باکتری هم پیدا بشه که مفید باشه حالا بیا اونو نگه داریم و بقیه رو .... . همه رو.........

+   ماه و ایزد و یار ; ٢:۱٢ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/٥/۱٦

باز دارنده ها !

بازدارنده ها inhibitors

خیلی ساده بگم , موادی هستند که باعث از بین رفتن یا کندی بیش از حد واکنشهای بخصوصی می شند.

در جاهای زیادی کابرد دارند که بدترین جاش هم صنایع غذایی هست , متاسفانه!!!!

نخورید, جان من !نخورید عزیز من! این موادی رو که مخصوصا بصورت مایع هستند کمتر بخورید یا اصلا نخورید.مگر دوغ که تازه تولید می شه و زود هم مصرف می شه! این بازدارنده ها آخرای تاریخ مصرف مواد دیگه کم کم خودشون می شند مشکل ! خودشون سم می شند! کی میدونه! شاید از همون اول هم باشند!

نتیجه اخلاقی : نوشابه نخورید( آخه دی اکسید کربن قاطی با اسانس خوردن داره) , این آبمیوه های پاکتی رو کمتر بخورید . در عوض تا دلتون میخاد دوغ بخورید..

 

+   ماه و ایزد و یار ; ٩:٤۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۳/٥/۱٢

آيا می دانيد که !

 

آیا میدونستید که ماده ای که دندوناتون رو باهاش پر میکنید یه جور سیمان هست !

آیا میدونستید که حجم عمده خمیر دندون رو ماده ای پر کرده بنام پودر تالک که همونیه که توی پودر بچه هست !!

+   ماه و ایزد و یار ; ۱۱:۳٧ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٩

مهندسی شيمی !

مهندسی شیمی به راحتی قابل تعریف و تشریح نیست.

بر خلاف تصور عموم از عملی که این مهندسین انجام می دند صرفا انجام واکنشهای شیمیایی برای فر آوری مواد نیست.در سالهای اخیر به جای مهندسی فرآیند و شیمی تنها از مهندسی شیمی استفاده می شه که باعث تصور غلط در اذهان اکثر مردم شده .

بنا به تعریف , مهندسی شیمی هم علم است و هم هنر.اون قسمتی که کاملا شناخته شده هست توی این رشته, خوب معلومه که علم هستش اما بسیاری از زمینه ها در این رشته هست که یا کاملا ناشناخته هست یا تا حدودی شناخته شده و در همین جاست که یک مهندس شیمی با آگاهی از تئوریهای مختلف و توانایی های خودش باید مشکلاتشو حل کنه.آدم توی این رشته یه جایی میرسه که حتی مجبور می شه در اول مسله جواب رو حدس بزنه .البته نه حدس همینجوری, بلکه با آگاهی .طراحی , بهینه سازی , کنترل , اقتصادی سازی(چیه فکر کردین فقط مهندسی صنایع میتونه این کارا رو انجام بده) و ....... از مهمترین کارهای یک مهندس شیمی هست ولو اینکه فقط هم به همین کارها محدود نمی شه.

پس فکر نکنید مهندس شیمی باید توی آزمایشگاه شیمی کار کنه ولو اینکه با ید این توانایی رو هم داشته باشه.تنوع گرایشها توی این رشته هم جالب توجه هست.پتروشیمی بچه ناخلف , نفت , گاز , صنایع شیمیایی معدنی , صنایع سلولوزی , صنایع غذایی و خیلی از گرایشهای دیگه از شاخه های این رشته هستند.

.................

+   ماه و ایزد و یار ; ۱۱:۳٦ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٩

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir